Het is zeven uur in de ochtend als Boudewijn naar Utrecht tuft voor het Strijd der Elementen Karatetoernooi: een instaptoernooi voor karatebeoefenaars van 15 jaar en jonger. Het is pure nieuwsgierigheid dat hij op de vroege zondagochtend in zijn auto stapt want hij wil wel eens weten wie al die wedstrijdtoernooien draaiende houden. Zijn dat betaalde krachten of vrijwilligers? Hij schreef er een mooi artikel over, dat hieronder te lezen is!

Ik begin de dag bij de wedstrijdcommissie die mij een toegangspas overhandigt. Die heb je nodig om toegang te krijgen tot de tribunes en sportzaal. Dat is overigens tevens nodig om de mental- en niet-geaccrediteerde coaches (lees ouders) uit de sportzaal te weren. En datzelfde geldt tevens voor publiek dat te belabberd is om te betalen. Maar wie zijn nu die mensen die dit allemaal in goede banen leiden? Vrijwilligers, soms zelfs hele families.

Een familieaangelegenheid

Een vaste waarde, sinds ca. 20 jaar, op nationale en internationale toernooien in de Lage Landen, is zonder twijfel de familie Zegstroo. Cornelus, alias “De Cock” met C.O.C.K., is een imposante verschijning waar je niet om heen kunt, wil je de wedstrijdzaal betreden. Hij kan wel een boek schrijven over de excuses die ouders verzinnen om maar de zaal in te kunnen om hun kroost bij te staan. Streng, doch vriendelijk, stuurt hij ze naar de kassa, waar ze een kaartje voor de tribunes kunnen aanschaffen.

Moeder Tineke is vooral bekend bij de scheidsrechters en vrijwilligers op de wedstrijdvloer. Zij coördineert de distributie van consumpties tijdens de wedstrijden en pauzes. Is het niet alleen, dan wel met een team. Koffie, thee, water, lunch – en afhankelijk van de duur van een toernooi – de avondmaaltijd. Vaak verrast zij iedereen met een thematische lekkernij. Deze keer waren het chocolade-eitjes, waarbij het altijd de vraag is of de keuze van de kleur het gehoopte puur, melk of witte chocolade-eitje oplevert of niet.

Troonopvolger dochter Charina bemande tijdens dit toernooi voornamelijk de kassa. Zij is een echt waardige troonopvolger omdat ze zelfs bereid is om vakantiedagen op te nemen om zich in te zetten als vrijwilliger. Over toewijding gesproken!

De beginnende vrijwilliger

Je hoeft overigens geen jarenlange ervaring als vrijwilliger te hebben. Zo kwam ik de tienjarige Chu Kai en zijn moeder Tzoe Keat tegen. Chu Kai beoefent net drie jaar karate bij Karate Team Utrecht. Hij kwam niet alleen om een wedstrijd te draaien maar dit was ook zijn allereerste toernooi als vrijwilliger en vormde samen met zijn moeder een team. Dat moeder en zoon goed op elkaar waren ingespeeld, was niet zo vreemd, want Chu Kai helpt wel vaker zijn moeder thuis.

Waarom Tzoe Keat zich opgegeven had? Zij wilde meer van de sport begrijpen, want ze kon de enthousiaste verhalen van haar zoon niet altijd in context plaatsen. Ook niet onbelangrijk, ze kon later in de middag haar zoon, die dan vrijwilliger af is, van heel dichtbij zijn Kumite wedstrijden zien draaien.

Al met al hebben ze het heel erg leuk gevonden en was het zeker voor herhaling vatbaar. Tzoe Keat merkte ter afsluiting op dat het nooit zo soepel was gelopen zonder de medewerking en helpende hand van de scheidsrechters. Met andere woorden, je staat er gewoon nooit alleen voor. Vooral niet wanneer je voor de eerste keer als vrijwilliger meedraait.

Uit liefde voor de sport

De algemene coördinatie van de vrijwilligers wordt gevoerd door de wedstrijdcommissie. Zij delen de vrijwilligers in, geven instructies en staan altijd klaar om vragen te beantwoorden. Nu is het niet zo dat de leden van de wedstrijdcommissie vanaf een troon regeren. Nee, het tegenovergestelde.

Lonneke Meijer, officemanager van het bondsbureau, vertelde dat ze zeer verheugd was dat de wedstrijdcommissie nu uit zeven enthousiaste personen bestaat. Niet zo lang geleden waren er slechts drie leden en was het eigenlijk niet te doen tijdens toernooien.

Een van de nieuwe leden is Jilly. Sinds twee jaar maakt zij deel uit van de wedstrijdcommissie. Ook zij raakte in contact met de sport doordat haar zoon karate traint bij Fightin’ Nabil in Amsterdam en ook actief aan wedstrijden deelneemt. Toen ik Jilly sprak was ze even aan het invallen bij de weging van de deelnemers, want normaliter bemant ze de kassa. Ze had dus even de pet op van vliegende keep. Haar voornaamste reden om zich in te zetten als vrijwilliger is omdat zij het belangrijk vindt dat de karateka’s in wedstrijdverband kunnen sporten. Natuurlijk is het soms een opgave, wanneer je op een zondagochtend vroeg je nest uit moet. Maar als je de sporthal betreedt en de wedstrijdspanning ziet en voelt dan schiet je als vanzelf in de vrijwilligersmodus en besef je dat het eigenlijk geen opgave is.

Wedstrijdvloer

De avond van tevoren alles prepareren, zoals het leggen van matten, wedstrijdtafels klaarzetten, en wat nog meer, dat is niet te doen zonder de hulp van Dojo’s in en uit de omgeving, vertelt Lonneke van de wedstrijdcommissie. Ook zij spelen een belangrijke rol bij zowel het opbouwen als ook het opruimen, direct na afloop van het toernooi.

Het belang van vrijwilligers

Het is heel erg simpel, zonder vrijwilligers is een toernooi niet te organiseren, althans niet als je het toegankelijk wilt houden. Daar kwam ik heel erg snel achter tijdens De Strijd der Elementen. Wanneer je alle manuren in beschouwing neemt en daar een gemiddeld uurloon op loslaat, dan zouden in dit geval de deelnemers waarschijnlijk ruim €65 moeten betalen aan inschrijfgeld. Dat is geen optie, lijkt mij.

Het belang van vrijwilligers is daarmee heel erg groot. Ze zijn feitelijk, samen met de scheidsrechters, het kloppend hart van elke toernooi. Het aantal vrijwilligers was deze keer krap voldoende. Tafelmedewerkers konden echter niet even tussendoor naar het toilet en het was voor iedereen flink aanpoten. Daarom zou het prettig zijn wanneer meer mensen zich aan zouden melden als vrijwilliger. En laten wij wel zijn, hoeveel moeite kost het om je één of twee dagen per jaar in te zetten als vrijwilliger?

Hoe kun jij je aanmelden als vrijwilliger?

Voor toernooien als deze is er altijd behoefte aan:

  • Tafelmedewerkers – een training wordt gegeven en je kunt rekenen op de ondersteuning van collega-vrijwilligers en natuurlijk de scheidsrechters
  • Runners – die deelnemers klaarzetten en kata’s noteren
  • Beveiliging – ingang sportzaal en tribune
  • Wegingen – controleren van gewicht en deelname accrediteren
  • Catering – verzorgen van koffie, thee, lunch, etc.

Heb je belangstelling en wil jij je inzetten als vrijwilliger, of het een keer ervaren, lees dan hier verder.

Conclusie

Zoals ook bevestigd wordt in het onderzoek van 2022, van het Centraal Bureau voor de Statistiek, vond de meerderheid van de geïnterviewde vrijwilligers het gewoon leuk om te doen. Ik proefde een onderliggende motivatie om iets voor een ander te doen, in dit geval een podium bieden om karate in wedstrijdvorm te kunnen beoefenen. Het plichtsbesef richting de sport was hoog, omdat de sport hen persoonlijk veel had gebracht, of hun kinderen. Hoe mooi is dat!

Benieuwd naar Boudewijns eerdere artikel? Lees het hier!